Іс-тәжірибе бөлімі

Университет көлемінде іс-тәжірибе жұмысын ұйымдастырады және басқарады;

Факультеттер және кафедралардың іс-тәжірибе жұмыстарының ұйымдастырылуын бақылайды және талдайды;

Іс-тәжірибені ұйымдастыру бойынша әдістемелік көмек көрсетіп, кеңестер береді;

Төмендегі қызмет салаларында басшылық және бақылауды іске асырады:

  • оқу жоспарлары мен бағдарламалардың орындалуын;
  • студенттердің іс-тәжірибе жұмысының ұйымдастырылуын;
  • іс-тәжірибе бойынша оқу-әдістемелік құралдардың шығарылуын, сапасын, іс-тәжірибе процесінің онымен қамтамасыз етілуін;
  • іс-тәжірибенің барлық түрінің сапасын ;

Білім бойынша мемлекеттік стандарттардың типтік оқу жоспарлар мен бағдарламаларының, жұмыс жоспары мен іс-тәжірибе бойынша бағдарламаларының дайындалуын және олардың орындалуын қадағалайды;

Іс-тәжірибе кестесін бекітуге ұсынады және оның орындалуын қадағалайды;

Кафедралардың ПОҚ-ның іс-тәжірибеге жетекшілігін қадағалайды;

Кәсіби іс-тәжірибенің барлық түрлерінің сапасын бақылайды;

Кәсіби іс-тәжірибенің барлық түрлері бойынша талдау жасап есеп береді;

Ішкі университеттік кәсіби іс-тәжірибенің оқу-әдістемелік әдебиетінің сапасын және онымен іс-тәжірибе процесін қамтамасыз етуді қадағалайды;

Кәсіби іс-тәжірибе бойынша ұйымдастыру және қорытынды конференцияларды жоспарлайды және ұйымдастырады (оқу әдістемелік жұмыстары жөніндегі проректормен бірге);

Студенттердің кәсіби іс-тәжірибе өткізуде қауіпсіз және қолайлы жағдай жасалуын ұйымдастыруын қадағалайды.

Жалпы ережелер

2016 ж. 29 қаңтарында ҚР БжҒМ №107 бекіткен бұйрығы

ҚР 2007 ж. 27 шілдедегі №319 “Білім туралы” Заңы 5-бабының 46-11) тармақшасы;

ҚР 2015ж. 23 қарашадағы Еңбек кодексі;

ҚР Үкіметінің 2012 ж. 23 тамызындағы №1080 қаулысымен бекітілген білім берудің тиісті деңгейлері.

Қағида білім алушылардың бүкіл оқу мерзімі бойындағы теориялық оқытудың нәтижелерін бекітуге, парктикалық дағдылар мен құзыреттер алуға, сондай-ақ инновациялық технологияларды игеруге бағытталған кәсіптік практикаларын ұйымдастыру және жүргізу бойынша ұйымдастырушылық және оқу-әдістемелік қызметті реттейді.

  1. Кәсіптік практиканы ұйымдастыру

Кәсіптік практика білім беру бағдарламасының мiндеттi компоненті болып табылады.

Білім алушыны кәсіптік практиканың барлық түрлеріне жіберу өту мерзімдерін, практиканың базасы мен жетекшісін көрсете отырып, жоғары оқу орны ректорының немесе техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымы директорының бұйрығымен ресімделеді.

Білім алушыға осы Қағидаға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жолдама беріледі.

Кәсіптік практиканың түрлері, мерзімдері, көлемі мен мазмұны стандарттармен, үлгілік және оқу жұмыс жоспарларымен және бағдарламалармен айқындалады.

Кәсіптік практиканың бағдарламасы практика базалары ретінде айқындалған кәсіпорындарымен (мекемелерімен, ұйымдарымен) келісіледі және оқу орнының басшысымен бекітіледі.

Кәсіптік практиканың бағдарламасы өз мазмұны бойынша мамандықтың бейінін, практика түрінің ерекшелігін, кәсіби стандарттардың және білім беру бағдарламасының талаптарын, ұйым қызметінің, технологиялық процестің және практика нысанының сипатын көрсетеді.

Кәсіптік практиканың бағдарламасы мерзімді жаңартылады және ғылым мен техниканың заманауи жетістіктерін, практика базасында қолданылатын инновациялық технологияларды қамтып көрсетеді.

Кәсіптік практиканың бағдарламасын жаңарту және қайта бекіту тетігін оқу орны айқындайды.

Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары оқу орнының сырттай (кешкі) оқу нысандарында білім алушылар мамандық бойынша жұмыс істейтін жағдайда оқудан және өндірістік (технологиялық) практикадан босатылады.

Бұл жағдайда олар оқу орнына жұмыс орнынан олардың кәсіптік қызметін көрсететін анықтаманы және мінездемені ұсынады.

Сырттай (кешкі) оқу нысандарында білім алушылар диплом алды практиканың бағдарламасын орындайды.

Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі оқу орындарының білім алушылары кәсіптік практиканың әрбір түрінің қорытындылары бойынша практика жетекшісі тексеретін есепті ұсынады.

Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі оқу орындарында өндірістік практиканың есебін қорғаудың нәтижелері Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 5191 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығымен (бұдан әрі – № 125 бұйрық) бекітілген Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарындағы білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, аралық және қорытынды аттестаттауды өткізу ережесіне сәйкес сараланған бағалаумен өткізілетін сынақтармен бағаланады. .

Есепті қорғау нәтижелері № 125 бұйрыққа сәйкес бағалардың балдық–рейтингтік әріпті жүйесі бойынша бағаланады.

Кәсіби практиканың түрлері:

  • оқу (танысу);
  • тілдік
  • педагогикалық
  • өндірістік (технологиялық);
  • диплом алды

1.Оқу, оқу-таныстыру тәжірибесінің ұйымдастырылуы және өткізілуі.

  1. 1.Оқу (танысу) практикасының мақсаты-оқыту процесінде алынған теориялық білімдерді бекітуді және тереңдетуді, зерттеу қызметінің алғашқы дағдыларына ие болуды, іскерлік хат алмасуды жүргізуді машықтарды қамтитын бастапқы кәсіби құзыреттерді игеру, оқитын мамандыққа сәйкес қызметтің практикалық машықтар мен дағдыларды игеру болып табылады.

Оқу (танысу) практикасының негізгі міндеттері:

1) жоғары оқу орны қызметінің негізгі бағыттарымен танысу;

2) мамандықпен және оның білім беру бағдарламаларымен танысу;

3) болашақ мамандықтың объектісі болып табылатын ұйымның ұйымдық-құқықтық нысанымен, құрылымымен, басқару жүйесімен және т.б. жалпы танысу;

4) болашақ кәсіптік қызметінің түрлерін, функцияларын және міндеттерін зерттеу;

5) іскерлік хат алмасуды зерттеу және іс қағаздарын жүргізу;

6) еңбек ұжымында қызметті жасау дағдыларын игеру болып табылады.

Оқу практикасы барлық мамандықтардағы білім алушылар үшін өткізіледі және 1-курста ұйымдастырылады.

Оқу (танысу) практикасы болашақ кәсіптік қызметінің нысаны болып табылатын ұйымда танысу экскурсияларын қамти отырып жоғары оқу орындарында өткізіледі.

Іс-тәжірибеге оқу-әдістемелік жетекшілік жоспарларын, бағдарламасын дайындауды және оны жоғары сапада ұйымдастыруды, өткізуді жоғары оқу орнының тиісті кафедралары жүзеге асырады.

Іс-тәжірибе жетекшісі ретінде мамандық ерекшелігін және база қызметін жақсы білетін тәжірибелі профессорлар, доценттер, оқытушылар тағайындалады;

Жетекшілер іс-тәжірибе өтіп жатқан кәсіпорындарды, мекемелерді, ұйымдарды, сондай-ақ тәжірибе өтушілерді бағдарламамен қамтамасыз етеді;

Оқу-таныстыру тәжірибесінің қорытындысы бойынша білім алушылар сәйкес кафедраға жазбаша есеп беру тапсырады, оны тәжірибенің жетекшісіне тексертіп, кафедра меңгерушісінің бұйрығымен құрылған комиссиясының алдында қорғайды. Есеп беруді қорғау қорытындысы дифференциалдық сынақпен сандық балды рейтингтік әріптік баға жүйесімен бағаланады. Есеп берулер кәсiптік тәжiрибе өтуiнiң нәтижелерi бойынша есеп беру  нәтижелерi кафедрада оқу жылының аяқталуына дейін сақталады.

2.Тілдік  тәжірибесінің ұйымдастырылуы және өткізілуі.

2.1.Тілдік практиканың мақсаты-білім алушыларда ауызша және жазбаша аударудың дағдыларын, іскерлік мен достық қарым-қатынас дағдыларын, соның ішінде оқытылатын тілдердің сөйлеушілерімен қарым-қатынас дағдыларын қалыптастыру болып табылады.

Тілдік практиканың негізгі міндеттері:

1) білім алушыларды ауызша және жазбаша аударудың теориясы мен практикасының негіздерімен танысу;

2) теориялық және практикалық білімдері мен машықтарды бекіту және кеңейту;

3) тілдік коммуникация саласындағы практикалық дағдылар мен машықтарды алу;

4) арнайы лексиканы аудару дағдыларын ұлғайту және бекіту;

5) тиісті мамандық бойынша сөздік қорды арттыру;

6) сөйлеу тілін, шет тілде тілдесудің диалогтық нысанын дамыту және бекіту болып табылады.

Тілдік практика тілдерді білетін кадрларды даярлайтын және көптілді білім беретін мамандықтарда білім алушылар үшін жүргізіледі, сондай-ақ мамандыққа байланысты білім алушылардың оқуды аяқтағанына дейін 2-курстан бастап ұйымдастырылады.

Мамандықтың ерекшілігіне байланысты 1-курстан кейін кәсіптік практиканың далада өтетін, археологиялық және басқа түрлері ұйымдастырылады және өткізіледі.

Бұл практика түрлерінің мақсаты білім алушыларда кәсіби міндеттерді дамытуды толықтыратын және тиісті құзыреттерді қалыптастыру болып табылады.

3.Педагогикалық  тәжірибесінің ұйымдастырылуы және өткізілуі

3.1.Педагогикалық практиканың мақсаты-жалпығылыми, культурологиялық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік және арнайы пәндер бойынша білімдерді бекіту және тереңдету, теориялық білімдер негізінде педагогикалық машықтарды, дағдылар мен құзыреттерді қалыптастыру болып табылады.

Педагогикалық практиканың негізгі міндеттері:

1) педагогикалық қызметтің бастапқы тәжірибесін игеру;

2) сабақ беру мен оқыту әдістемесін меңгеру;

3) педагогикалық шеберліктің негіздерін білу;

4) оқу-тәрбие және оқытушылық жұмысты өз бетінше жүргізудің машықтары мен дағдыларына баулау;

5) ғылыми-психологиялық және педагогикалық зерттеудің дағдыларын меңгеру;

6) тәрбие жұмысының әдістемесін меңгеру;

7) оқытудың инновациялық технологияларды білу;

8) оқу және тәрбие жұмысы барысында білім алушыларға олардың даму ерекшеліктерін ескере отырып жеке тәсілді жүзеге асыру болып табылады.

Педагогикалық практика бүкіл оқу мерзімі бойы әр курста өткізіледі және:

1) 1-курстың білім алушыларының педагогикалық практикасын;

2) 2-курстың білім алушыларының психологиялық-педагогикалық практикасын;

3) 3-курстың білім алушыларының оқу-тәрбиелік педагогикалық практикасын;

4) 4-курстың білім алушыларының өндірістік педагогикалық практикасын қамтиды.

Педагогикалық практика үздіксіз болып табылады және теориялық оқытуымен қатар өткізіледі.

Іс-тәжірибеге оқу-әдістемелік жетекшілік жоспарларын, бағдарламасын дайындауды және оны жоғары сапада ұйымдастыруды, өткізуді жоғары оқу орнының тиісті кафедралары жүзеге асырады.

Педагогикалық жоғары оқу орындарында жетекшілікті, оның барлық кезеңдерінде, жоғары оқу орындарының профессорлары мен оқытушылары, мектептердің директорлары, олардың оқу-тәрбие жұмысы бойынша орынбасарлары және пән оқытушыларымен бірге жүзеге асырады жетекшілер іс-тәжірибе өтіп жатқан  мекемелерді, ұйымдарды, сондай ақ тәжірибе өтушілерді бағдарламамен қамтамасыз етеді;

Педагогикалық тәжірибесінің қорытындысы бойынша білім алушылар сәйкес кафедраға жазбаша есеп беру тапсырады, оны тәжірибенің ғылыми жетекшісі тексеріп, кафедра меңгерушісінің бұйрығымен құрылған комиссиясының алдында қорғайды. Есеп беруді қорғау қорытындысы дифференциалдық сынақпен сандық балды-рейтингтік әріптік баға жүйесімен бағаланады. Есеп берулер кәсiптік тәжiрибе өтуiнiң нәтижелерi бойынша есеп еру  нәтижелерi  кафедрада оқу жылының аяқталуына дейін сақталады.

4.Өндірістік  тәжірибесінің ұйымдастырылуы және өткізілуі

4.1.Өндірістік практиканың мақсаты-кәсіби құзыретін бекіту, кәсіби қызметінің практикалық дағдылары мен тәжірибені игеру болып табылады.

Өндірістік практиканың негізгі міндеттері:

1) мамандық бойынша кәсіптік қызметінің түрлерін, олардың функциялары мен міндеттерін оқып зерттеу;

2) теориялық білімдерді бекіту және бұл негізінде кәсіби машықтарды, дағдылар мен құзыреттерді қалыптастыру;

3) инновациялық технологияларды, еңбек пен өндірістің озық әдістерді меңгеру;

4) ұйымдастырушылық және кәсіптік тәжірибені игеру;

5) командалық жұмыстың, басқарудың корпоративтік қағидалары құзыретінің дағдыларын игеру;

6) өз бетінше өз қызметті жоспарлау, әріптестермен пайдалы байланыстарды орнату, рольдік кәсіби ұстанымын айқындау, жауапкершілік сезімін қалыптастыру машықтарды меңгеру болып табылады.

Өндірістік практика барлық мамандықтардағы (педагогикалық мен тілдік мамандықтарынан басқа) білім алушылар үшін жүргізіледі және білім алушылардың оқуды аяқталуына дейін 2 курстан бастап ұйымдастырылады.

Өндірістік практика оның мазмұнына байланысты арнайы кафедраның   немесе нәтижесінде аталған өндірістік практика түрінің объектілері болып табылатын теориялық оқытуды жүргізетін кафедраға бекітіледі.

Іс-тәжірибеге оқу-әдістемелік жетекшілік жоспарларын, бағдарламасын дайындауды және оны жоғары сапада ұйымдастыруды, өткізуді жоғары оқу орнының тиісті кафедралары жүзеге асырады.

Педагогикалық жоғары оқу орындарында жетекшілікті, оның барлық кезеңдерінде, жоғары оқу орындарының профессорлары мен оқытушылары, мектептердің директорлары, олардың оқу-тәрбие жұмысы бойынша орынбасарлары және пән оқытушыларымен бірге жүзеге асырады

Жетекшілер іс-тәжірибе өтіп жатқан кәсіпорындарды, мекемелерді, ұйымдарды, сондай-ақ тәжірибе өтушілерді бағдарламамен қамтамасыз етеді;

Өндiрiстiк тәжірибесінің қорытындысы бойынша білім алушылар сәйкес кафедраға жазбаша есеп беру тапсырады, оны тәжірибенің ғылыми жетекшісі тексеріп, кафедра меңгерушісінің бұйрығымен құрылған комиссиясының алдында қорғайды. Есеп беруді қорғау қорытындысы дифференциалдық сынақпен сандық балды-рейтингтік әріптік баға жүйесімен бағаланады. Есеп берулер кәсiптік тәжiрибе өтуiнiң нәтижелерi  кафедрада оқу жылының аяқталуына дейін сақталады.

5.Диплом алды тәжірибесінің ұйымдастырылуы және өткізілуі

5.1.Диплом алды практика- дипломдық жұмысты (жобаны) орындайтын білім алушылар үшін ұйымдастырылады.
Диплом алды практиканың мақсаты дипломдық жұмысты (жобаны) жазудың аяқталуы болып табылады.
Диплом алды практиканың негізгі міндеттері:

1) дипломдық жұмыстың (жобаның) тақырыбы бойынша практикалық материалдарды жинақтау, өңдеу және жалпылау;

2) дипломдық зерттеудің тақырыбы бойынша статистикалық мәліметтері мен практикалық материалдарды талдау;

3) дипломдық жұмыстың (жобаның) немесе есептің тақырыбы бойынша қорытындыны, заңдылықтарды, кепілдемелер мен ұсыныстарды тұжырымдау;

4) дипломдық жұмысты немесе есепті білгіленген талаптарға сәйкес ресімдеу болып табылады.

Диплом алды практика жеке оқу жоспарына сәйкес дипломдық жұмысты (жобаны) немесе есепті орындалатын барлық мамандықтардың түлектері үшін бітіруші курста өткізіледі.

Диплом алды практика бойынша басшылықты әдеттегідей дипломдық жұмыстың (жобаның) ғылыми жетекшісі жүзеге асырады.

Диплом алды практиканың мазмұны дипломдық жұмыстың (жобаның) тақырыбымен айқындалады.

Диплом алды практиканың қорытындылары арнайы кафедра ұйымдастыратын дипломдық жұмысты (жобасын) алдын ала қорғауда қорытындыланады.

  1. Кәсіби іс-тәжірибелердің бағдарламалары мен базалары

Іс-тәжірибе бағдарламаларын мамандық саласына және түріне сәйкес кәсіпорынның,

мекеменің, ұйымның – іс-тәжірибе объектілерінің сипатын ескере отырып іс-тәжірибеге

жауапты кафедралар әзірлейді, оларды оқу-әдістемелік ісі жөніндегі проректор бекітеді.

Іс-тәжірибенің оқу бағдарламасын мамандыққа жауапты, маман даярлаушы кафедра болашақ мамандықтың және іс-тәжірибені өтетін орындардың ерекшеліктерін ескере отырып жасайды.

Әрбір білім алушы іс-тәжірибеге арналған бағдарламамен және күнделікпен қамтамасыз етілуі тиіс. Іс-тәжірибе бағдарламасы мыналарды қамтуы қажет: – білім алушылардың жеке тапсырмаларын орындау міндетті мен мазмұны,   білім алушылардың кәсіпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың тәртібі және жұмыстың тақырыбы мен көлемі бойынша бөлінген мазмұны-практикантқа қойылатын талаптар;  білім алушылардың іс-тәжірибе туралы есептерін дайындау тәртібі,студент практиканттың құқығы мен міндеттері,орындауға ұсынылған жалпы және жеке тапсырмалар(СҒЗЖ мен СОЗЖ бойынша зерттеу тақырыптары),тәжірибе күнделігінің жүргізудің тәртібі, іс тәжірибе нәтижесі мен есепті қорғауды бағалау критерийлері,ұсынылған әдебиеттер.

Университет білім алушыларының кәсіптік іс-тәжірибе өткізу базасы болып табылатын кәсіпорындарды, ғылыми-зерттеу институттарды, мекемелерді, ұйымдарды, мектептерді келісім шарт негізінде белгілейді, олармен іс-тәжірибе өткізу бағдарламалары және күнтізбелік кестелері туралы келіседі. Келісім шарттарда университет мамандықтары бойынша іс-тәжірибе базасы болып табылатын ұйымдар мен кәсіпорындардың және білім алушылардың міндеттері белгіленеді.

  1. Кәсіби іс-тәжірибе барысын қорытындылауға қойылатын талаптар

Кәсіптік іс-тәжірибенің қорытындысы кафедрада талқыланады. Іс-тәжірибенің жалпы қорытындысы мүмкіндігінше іс-тәжірибе базасы өкілдерінің қатысуымен факультет деңгейінде өткізілуі мүмкін.

Іс-тәжірибе бағдарламасын орындамаған, жұмысы туралы теріс пікір немесе есебін қорғағанда қанағаттандырарлықсыз баға алған білім алушы іс-тәжірибеден қайта өтеді.Іс тәжірибенің кез келген түрі университетте қабылданған бағалық, балдық, рейтингтік жүйелермен бағаланады.

  1. Білім алушылардың міндеттері мен құқығы

Білім алушылардың міндеттері:

іс-тәжірибе бағдарламасында қарастырылған тапсырмаларды толығымен орындау, күнделік жүргізу;

кәсіпорында, ғылыми-зерттеу ұйымында, мекемеде, ұйымда, мектепте қалыптасқан ішкі тәртіп ережелеріне бағыну;

барлық тапсырмалардың орындалғаны жайында кәсіпорын жағынан тағайындалған жетекшісі қол қойған жазбаша есеп пен күнделігін жоғары оқу орны жағынан тағайындалған жетекшісіне ұсыну.

Білім алушының құқығы:

іс-тәжірибе бағдарламасында қарастырылмаған жұмыстарға қатыспауға;

бос орын болған жағдайда мамандық саласына сай ақы төленетін жұмысқа қабылдануға құқығы бар.

Құзыреттер және тәжірибені меңгеру нәтижелеріне қойылатын талаптар:

 Алған білімді практикада қолдануға, пәндік сала мен кәсіпті білуге және түсінуге, іс-тәжірибеде білімді қолдануға, жеке тұлғаның білім алу қажеттілігін, жетістіктері мен даму деңгейін диагностикалау мен бағалауға қабілетті.

– Білім беру үдерісі субъектілерімен психологиялық-педагогикалық ағарту жұмыстарын атқаруға және кеңестер беруге қабілетті.

– Өзінің кәсіптік қызметі нәтижесіне сүйене отырып, өзін-өзі дамытуға қабілетті

Білімі: – педагогикалық үдерістердің компоненттерін, құрылымын, мәнін, инновациялық педагогикалық жүйесін, отбасы тәрбиесі мәселесін және оны шешу жолын білуі.

сабақта дидактикалық материалдар мен көрнекі құралдарды дайындай білуі.

– тәрбиенің түрлері, принциптері мен әдістерін білу; тәрбие бағдарламаларын білуі.

Білігі: – пәндер бойынша оқу-материалдық базаны таңдай және пайдалана алуы, оның педагогикалық тиімділігін бағалай алуы.

– білімгерлердің оқу материалын баяндауын, мінез-құлқын, іс-әрекетін ұйымдастыра алуы.

– білімгерлердің кәсіппен таныстыруға және дамытуға бағдарлы іс-әрекеттер жасай алуы.

Құндылық құраушылары: – өзіне және өзінің кәсіби-жеке тұлғалық сапалары мен сипаттамаларын меңгеруі;

– тәрбиешіге тән жеке тұлғаның жетекші ерік сипаттамаларын меңгеруі (ұйымдастырушылық, жинақтылық, өзін ұстауы, т.с.с.);

Пререквезиттер: Студенттердің оқу практикасы «Педагогика» курсын оқуда негізделеді. «Тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі», студенттермен меңгерілетін, жалпы білім беру цикл пәндері студенттердің тәжірибелік әрекетінің ғылыми негізі болады.

Постреквезиттер: кәсіби практикасын өту барысында алынған, құзыреттіліктер  кәсіби практикаларының келесі түрлерінде «Педагогикалық практика ІІ», «Педагогикалық практика І», «Өндірістік практика» және «Диплом алды практика» меңгеру үшін қажет. Сонымен қатар диплом жұмысының тақырыбы бойынша зерттеулерде.